ΠΡΟΣ
ΥΠΟΥΡΓΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ κ. ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟ ΤΑΚΗ

ΘΕΜΑ : Παρατηρήσεις επί του σχεδίου νόμου «Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων του ν. 4442/2016 – Ορισμός αρχών για την εφαρμογή του πλαισίου εποπτείας οικονομικών δραστηριοτήτων και αγοράς προϊόντων του ν. 4512/2018 – Ρυθμίσεις για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα και λοιπές διατάξεις».

Α. Εισαγωγική παρατήρηση

Καταρχάς, θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο και θεσμικά ορθό να είχαμε ενημερωθεί εξαρχής για τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης του παρόντος σχεδίου νόμου, δεδομένου ότι αφορά άμεσα το επάγγελμα των χειριστών μηχανημάτων έργου και ζητήματα ασφάλειας υψηλού κινδύνου.

Β. Κατάργηση παραβόλου καταγγελίας (ν. 3982/2011, άρθρο 11 παρ. 4)

Το ισχύον πλαίσιο, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 4 του ν. 3982/2011, προβλέπει την καταβολή παραβόλου ύψους 100€ για τη διενέργεια ελέγχου κατόπιν καταγγελίας.

Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου δεν περιλαμβάνει καμία διάταξη για την κατάργηση του εν λόγω παραβόλου, παρά τις σχετικές διαβεβαιώσεις κυβερνητικών παραγόντων.

Στην πράξη παρατηρείται μια εμφανής άνιση μεταχείριση μεταξύ δύο βασικών ελεγκτικών μηχανισμών της Διοίκησης, αφενός της Επιθεώρησης Εργασίας και αφετέρου των ελεγκτικών μηχανισμών των Περιφερειών.
Ειδικότερα, όταν υποβάλλεται καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας, η διαδικασία ελέγχου ενεργοποιείται χωρίς την υποχρέωση καταβολής οποιουδήποτε παραβόλου.
Αντιθέτως, στην περίπτωση των ελεγκτικών μηχανισμών Περιφερειών, για την ίδια ακριβώς αιτία —δηλαδή τη διενέργεια ελέγχου κατόπιν καταγγελίας— απαιτείται η καταβολή παραβόλου ύψους 100 ευρώ.

Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί σαφές ζήτημα άνισης μεταχείρισης και περιορίζει ουσιαστικά την πρόσβαση των πολιτών και των εργαζομένων στους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Η επιβολή του παραβόλου λειτουργεί αποτρεπτικά, ιδίως για άτομα με περιορισμένη οικονομική δυνατότητα, και δεν στηρίζεται σε μια ενιαία και συνεκτική διοικητική λογική, δεδομένου ότι η ίδια πράξη (η υποβολή καταγγελίας) αντιμετωπίζεται διαφορετικά ανάλογα με τον αρμόδιο φορέα.

Εφόσον η Πολιτεία δεν προβλέπει την καταβολή παραβόλου για τη διενέργεια ελέγχων από την Επιθεώρηση Εργασίας, για λόγους ίσης μεταχείρισης, χρηστής διοίκησης και ομοιόμορφης εφαρμογής της νομοθεσίας, θα έπρεπε να ισχύει η ίδια αρχή και για τις Περιφέρειες. Η υφιστάμενη ρύθμιση δημιουργεί στρεβλώσεις και οδηγεί σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του ελεγκτικού πλαισίου.

Η διατήρηση του παραβόλου:
• λειτουργεί αποτρεπτικά για την υποβολή καταγγελιών
• δημιουργεί οικονομικό φραγμό στην προστασία της υγείας και ασφάλειας
• έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 22 του Συντάγματος

Ζητούμε ρητά και κατηγορηματικά την κατάργηση του παραβόλου των 100€ του άρθρου 11 παρ. 4 του ν. 3982/2011, ιδίως για καταγγελίες που αφορούν:
• λειτουργία μηχανημάτων έργου
• απασχόληση μη αδειοδοτημένων χειριστών
• περιπτώσεις δημόσιου κινδύνου

Γ. Μη τήρηση δεσμεύσεων της Πολιτείας

Σε συναντήσεις της Ομοσπονδίας μας με:
• τον Υφυπουργό Ανάπτυξης κ. Τσαβδαρίδη
• τον Υφυπουργό Εργασίας κ. Καραγκούνη

αναγνωρίστηκε ότι η πρόβλεψη του παραβόλου είναι απαράδεκτη και υπήρξε δέσμευση ότι τα συναρμόδια Υπουργεία θα προχωρήσουν:
• στην κατάργησή του
• στη ρύθμιση του πλαισίου ελέγχων
• στη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Επιθεώρησης Εργασίας και Περιφερειών

Ωστόσο, οι δεσμεύσεις αυτές δεν αποτυπώνονται στο παρόν σχέδιο νόμου.

Δ. Αποτελεσματικότητα ελέγχων (ν. 4442/2016, άρθρα 11 επ.)

Το ισχύον σύστημα εποπτείας βασίζεται σε εκ των υστέρων ελέγχους, χωρίς συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο.

Στην πράξη:
• οι έλεγχοι δεν διενεργούνται κατά τον χρόνο της παράβασης
• οι καταγγελίες καθίστανται αναποτελεσματικές

Ζητούμε:
• καθορισμό συγκεκριμένου χρονικού ορίου διενέργειας ελέγχου
• προτεραιοποίηση καταγγελιών που αφορούν δραστηριότητες υψηλού κινδύνου

Ε. Υποστελέχωση ελεγκτικών μηχανισμών Περιφερειών

Στο πλαίσιο εφαρμογής του ν. 4442/2016, σημαντικό μέρος των ελέγχων ανατίθεται στις Περιφέρειες.

Ωστόσο:
• τα αρμόδια τμήματα δηλώνουν αδυναμία ανταπόκρισης
• επικαλούνται έλλειψη προσωπικού και εξειδίκευσης

Ζητούμε:
• άμεση στελέχωση των υπηρεσιών
• ενίσχυση με εξειδικευμένο προσωπικό

ΣΤ. Σύγχυση αρμοδιοτήτων (ν. 4808/2021 και ν. 4442/2016)

Η εμπλοκή:
• της Επιθεώρησης Εργασίας
• των Περιφερειών
δημιουργεί ασάφεια και καθυστερήσεις.

Ζητούμε:
• σαφή οριοθέτηση αρμοδιοτήτων
• υποχρεωτικό συντονισμό των ελεγκτικών αρχών

Ζ. Κυρώσεις για μη αδειοδοτημένους χειριστές (άρθρο 126)

Η πρόβλεψη κυρώσεων κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ωστόσο απαιτείται:
• ρητή αναφορά στο επάγγελμα χειριστή μηχανημάτων έργου
• ενίσχυση των κυρώσεων σε περιπτώσεις υποτροπής

Η. Συμπέρασμα – Κεντρικά αιτήματα

Το παρόν σχέδιο νόμου, χωρίς τις απαραίτητες διορθώσεις, κινδυνεύει να αποδυναμώσει τον μηχανισμό ελέγχου και να επιτρέψει τη συνέχιση επικίνδυνων πρακτικών.

Ζητούμε:
1. Την άμεση κατάργηση του παραβόλου των 100€ (ν. 3982/2011, άρθρο 11 παρ. 4)
2. Τον καθορισμό συγκεκριμένου χρονικού ορίου διενέργειας ελέγχων
3. Τη στελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών των Περιφερειών
4. Τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ ελεγκτικών αρχών
5. Την ουσιαστική εφαρμογή των δεσμεύσεων της Πολιτείας

Η ασφάλεια στην εργασία δεν μπορεί να εξαρτάται από οικονομικούς φραγμούς, ούτε η εφαρμογή της νομιμότητας να προϋποθέτει την καταβολή παραβόλων. Η διατήρηση του παραβόλου των 100€ ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την υποβολή καταγγελιών και, κατ’ επέκταση, να επηρεάσει την έγκαιρη διενέργεια ελέγχων σε δραστηριότητες υψηλού κινδύνου όπως στο επάγγελμα μας.

Στις περιπτώσεις αυτές, η ευθύνη διασφάλισης της πρόληψης και της προστασίας της ανθρώπινης ζωής βαρύνει την Πολιτεία, η οποία οφείλει να διαμορφώνει ένα πλαίσιο ελέγχου χωρίς εμπόδια πρόσβασης για τους πολίτες και τους εργαζόμενους.

Η επιστολή της Ομοσπονδίας μας έχει γνώμονα την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της ασφάλειας στην εργασία και της νομιμότητας.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
1.ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ κ.ΤΣΑΒΔΑΡΙΔΗ ΛΑΖΑΡΟ
2.ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ κ. ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗ ΚΩΝ/ΝΟ
3.ΓΣΕΕ
4.ΣΩΜΑΤΕΙΑ ΔΥΝΑΜΗΣ ΟΧΜΕΕ