ΥΠΟΜΝΗΜΑ

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

 

                                ΠΡΟΣ
1.ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΤΣΑΒΔΑΡΙΔΗ ΛΑΖΑΡΟ
EMAIL: sec_yfyp@mindev.gov.gr

2. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ &
ΜΙΚΡΩΝ ΜΕΣΑΙΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ & ΤΕΧΝΙΚΩΝ
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ
ΥΠΟΨΙΝ: Γ. Ρασσιάς , Ν. Ντομπρέφ,
Α. Τσαρούχα, Γ.Μητρομάρας.
EMAIL: rassiasg@mindev.gov.gr
ntompref_n@mindev.gov.gr
g.mitromaras@mindev.gov.gr
tsarouchaa@mindev.gov.gr
zirae@mindev.gov.gr

 

ΘΕΜΑΤΑ

 

1ο Θέμα: Θεώρηση αδειών χειριστών μηχανημάτων έργου (ΠΔ 113/2012)

 

2ο  Θέμα: Εφαρμογή εγκυκλίου  ως προς το παράβολο θεώρησης και την προϋπηρεσία χειριστών μηχανημάτων έργου (ΠΔ 113/2012)

 

 

Η παρούσα ανάλυση αφορά την εγκύκλιο του Υπουργείου Ανάπτυξης με Αρ Πρωτ. 28024 στις 03.04.2026 που κοινοποιήθηκε στις Περιφέρειες και αφορά τη διαδικασία θεώρησης επαγγελματικών αδειών τεχνικών επαγγελμάτων, μεταξύ των οποίων και οι άδειες χειριστών μηχανημάτων έργου.

Στόχος του παρόντος  τεκμηριωμένου   υπομνήματος είναι η απλή, σαφής και πλήρης αποτύπωση  από πλευράς της Ομοσπονδίας του περιεχομένου της εγκυκλίου, ώστε να γίνει κατανοητό ποιους αφορά, τι υποχρεώσεις δημιουργεί και ποια είναι τα κρίσιμα σημεία εφαρμογής της.

 

Η εγκύκλιος αφορά άδειες που εκδόθηκαν, αντικαταστάθηκαν ή θεωρήθηκαν κατά τα έτη 2013 και 2014. Οι άδειες αυτές, σύμφωνα με το προηγούμενο καθεστώς είχαν διάρκεια οκτώ ετών και απαιτούσαν περιοδική θεώρηση.

Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση, η διάρκεια της πρώτης περιόδου ισχύος επεκτείνεται από οκτώ σε δώδεκα έτη. Αυτό σημαίνει ότι οι άδειες δεν έληξαν στην οκταετία αλλά μεταφέρθηκαν αυτόματα στη δωδεκαετία.

 

Για τους χειριστές μηχανημάτων έργου  η πρακτική εφαρμογή είναι συγκεκριμένη.

Οι άδειες που αντιστοιχούν σε έκδοση του 2013 θεωρούνται ότι ολοκληρώνουν τη δωδεκαετία τους στις 31/12/2025, ενώ εκείνες του 2014 στις 31/12/2026. Από τη λήξη της δωδεκαετίας ξεκινά προθεσμία έξι μηνών μέσα στην οποία πρέπει να πραγματοποιηθεί η θεώρηση. Αυτό σημαίνει ότι η θεώρηση δεν γίνεται αυθαίρετα, αλλά εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου που ορίζει ο νόμος.

 

Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι η υποχρέωση θεώρησης αφορά όλους τους κατόχους αδειών χωρίς καμία διάκριση ως προς τη μορφή απασχόλησης.

Συνεπώς, η υποχρέωση ισχύει για μισθωτούς χειριστές, για μηχανολόγους , για ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς και για όσους συμμετέχουν σε εταιρικά σχήματα και ασκούν το επάγγελμα μέσω αυτών.

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η σχέση εργασίας, αλλά η κατοχή ενεργής επαγγελματικής άδειας.

 

Ως προς τα κριτήρια θεώρησης  η εγκύκλιος εισάγει μια ευελιξία, καθώς τα δικαιολογητικά δεν απαιτούνται σωρευτικά αλλά εναλλακτικά.

Ο ενδιαφερόμενος καλείται να αποδείξει ότι ασκεί πραγματικά το επάγγελμα μέσα στη διάρκεια της δωδεκαετίας.

Αυτό μπορεί να γίνει είτε με την απόδειξη προϋπηρεσίας τουλάχιστον δύο ετών, είτε με την υποβολή οικονομικών στοιχείων που αποδεικνύουν επαγγελματική δραστηριότητα, είτε με συνδυασμό των δύο.

Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι η προϋπηρεσία δεν απαιτείται να είναι συνεχής, αλλά μπορεί να είναι αθροιστική.

 

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για όσους δραστηριοποιούνται μέσω εταιρειών.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό συμμετοχής του ενδιαφερόμενου στην εταιρεία και ο κύκλος εργασιών που αντιστοιχεί σε αυτόν.

Έτσι τεκμηριώνεται η επαγγελματική δραστηριότητα σε επίπεδο φυσικού προσώπου, ακόμη και όταν αυτή ασκείται μέσω νομικού σχήματος.

 

Στα απαιτούμενα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται η αίτηση και υπεύθυνη δήλωση του ενδιαφερόμενου, καθώς και αποδεικτικά επαγγελματικής δραστηριότητας.

Για τους χειριστές μηχανημάτων έργου ελεύθερων επαγγελματιών προβλέπεται επιπλέον η υποβολή οικονομικών στοιχείων.

Για όλους τους αδειούχους χειριστές προβλέπεται πιστοποιητικό υγείας από δημόσιο φορέα, το οποίο να πιστοποιεί την αρτιμέλεια, την όραση και την ακοή, στοιχεία απαραίτητα για την άσκηση του επαγγέλματος.

 

Η διαδικασία θεώρησης συνοδεύεται από παράβολο ύψους 100 ευρώ.

Σε περίπτωση καθυστέρησης επιβάλλονται προσαυξήσεις, καθώς το ποσό διπλασιάζεται σε 200 ευρώ για καθυστέρηση έως ένα έτος και τετραπλασιάζεται σε 400 ευρώ για καθυστέρηση από ένα έως πέντε έτη. Εάν η καθυστέρηση υπερβεί τα πέντε έτη, η άδεια ανακαλείται και ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να επανεξεταστεί για την απόκτησή της από την αρχή.

 

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο της εγκύκλιου είναι ότι αποσαφηνίζεται πως, λόγω της παράτασης της διάρκειας ισχύος, δεν τίθεται ζήτημα απώλειας αδειών κατά την 31/12/2025 ή 31/12/2026 χωρίς δυνατότητα θεώρησης. Αντιθέτως, παρέχεται κανονικά το προβλεπόμενο εξάμηνο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

 

Συνοψίζοντας, η εγκύκλιος καθιερώνει ένα πλαίσιο θεώρησης των αδειών, επεκτείνει τη διάρκεια ισχύος τους, επιβεβαιώνει την καθολική υποχρέωση θεώρησης για όλους τους επαγγελματίες και καθορίζει συγκεκριμένα, αλλά ευέλικτα, κριτήρια απόδειξης επαγγελματικής δραστηριότητας.

 

Όμως  η μέχρι σήμερα επικοινωνία με κάποιες αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών καταδεικνύει ότι η εν λόγω εγκύκλιος ερμηνεύεται και εφαρμόζεται κατά διαφορετικό τρόπο ανά υπηρεσία, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται ένα καθεστώς άνισης μεταχείρισης των χειριστών μηχανημάτων έργου σε πανελλαδικό επίπεδο. Η κατάσταση αυτή οδηγεί ουσιαστικά στη δημιουργία «αδειών δύο ταχυτήτων», γεγονός που αντιβαίνει ευθέως στην αρχή της ίσης μεταχείρισης και της ενιαίας διοικητικής πρακτικής.

 

Στο πλαίσιο αυτό, προκύπτουν εύλογα και ουσιώδη ερωτήματα τα οποία απαιτούν άμεση και σαφή απάντηση από το αρμόδιο Υπουργείο  καθώς επηρεάζουν άμεσα την άσκηση του επαγγέλματος και τη δυνατότητα απασχόλησης των αδειούχων χειριστών.

Κατ’ αρχάς τίθεται το ερώτημα αν υπάρχει ουσιαστική διαφοροποίηση μεταξύ ενός χειριστή που απασχολείται με σχέση μισθωτής εργασίας και ενός χειριστή που δραστηριοποιείται ως ελεύθερος επαγγελματίας, δεδομένου ότι η εγκύκλιος δεν προβλέπει καμία διάκριση ως προς την υποχρέωση θεώρησης, αλλά στην πράξη φαίνεται να δημιουργούνται διαφορετικές απαιτήσεις ως προς την άσκηση  της επαγγελματικής δραστηριότητας.

 

Επιπλέον, δημιουργείται σοβαρό ζήτημα για τους κατόχους άδειας χειριστή οι οποίοι έχουν μεν σχέση μισθωτή  εργασίας, αλλά δεν απασχολούνται με αντικείμενο συναφές με την ειδικότητα του χειριστή.  Στις περιπτώσεις αυτές δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο δύναται να αποδειχθεί η απαιτούμενη προϋπηρεσία, αν χρειάζεται να αποδειχτεί , ούτε εάν η ιδιότητα του κατόχου άδειας επαρκεί από μόνη της για τη θεώρηση.

 

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης το ζήτημα της γεωγραφικής διαφοροποίησης στην εφαρμογή της εγκύκλιου. Συγκεκριμένα, τίθεται το ερώτημα τι συμβαίνει στην περίπτωση χειριστή που κατέχει άδεια εκδοθείσα από Περιφέρεια όπου δεν έχει εφαρμοστεί η διαδικασία θεώρησης και επιθυμεί ή αναγκάζεται να εργαστεί σε άλλη Περιφέρεια  η οποία απαιτεί υποχρεωτικά θεωρημένη άδεια. Η έλλειψη ενιαίας αντιμετώπισης δημιουργεί εμπόδια στην ελεύθερη άσκηση του επαγγέλματος και στην επαγγελματική κινητικότητα και δημιουργεί παραβατικές διαδικασίες σε περίπτωση ελέγχου ή άσκηση εργατικού ατυχήματος.

 

Τέλος, ανακύπτει σημαντικό ζήτημα για τους διπλωματούχους μηχανολόγους μηχανικούς ΑΕΙ και αποφοίτους ΤΕΙ, οι οποίοι έχουν αποκτήσει άδεια χειριστή μηχανημάτων έργου, αλλά η επαγγελματική τους απασχόληση δηλώνεται με άλλη ειδικότητα.

 

Στις περιπτώσεις αυτές παραμένει αδιευκρίνιστο με ποιον τρόπο θα αποδεικνύεται η προϋπηρεσία στο αντικείμενο του χειριστή, δεδομένου ότι δεν προκύπτει άμεσα από τα δηλωθέντα στοιχεία απασχόλησης.

 

 

 

2ο  Θέμα: Εφαρμογή εγκυκλίου ως προς το παράβολο θεώρησης και την προϋπηρεσία χειριστών μηχανημάτων έργου (ΠΔ 113/2012)

 

Με το παρόν συνεχίζουμε να   διατυπώνουμε  τεκμηριωμένη ερμηνευτική θέση αναφορικά με δύο κρίσιμα ζητήματα που προκύπτουν από την εγκύκλιο του Υπουργείου Ανάπτυξης περί θεώρησης επαγγελματικών αδειών τεχνικών επαγγελμάτων  μετά και από επικοινωνία με κάποιες αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών.

Έτσι λοιπόν  και εδώ καταδεικνύει ότι η εν λόγω εγκύκλιος ερμηνεύεται και εφαρμόζεται κατά διαφορετικό τρόπο ανά υπηρεσία, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται ένα καθεστώς συνεχιζόμενης  άνισης μεταχείρισης των χειριστών μηχανημάτων έργου σε πανελλαδικό επίπεδο για την θεώρηση της άδειας άσκησης επαγγέλματος που αφορούν  :

α)  τα χαρακτηριστικά επιβολής του ή των παραβόλων θεώρησης

β) την έννοια και έκταση της απαιτούμενης προϋπηρεσίας

 

Η εγκύκλιος εκδόθηκε κατ’ εφαρμογή του άρθρου 145 του ν. 4887/2022, όπως αυτό τροποποιήθηκε και ισχύει με τις μεταγενέστερες διατάξεις  και αφορά την περιοδική θεώρηση επαγγελματικών αδειών που διέπονται  μεταξύ άλλων, από το ΠΔ 113/2012 για τους χειριστές μηχανημάτων έργου. Από το συνδυασμό των διατάξεων προκύπτει ότι οι άδειες είναι αορίστου διάρκειας, υπόκεινται όμως σε περιοδική θεώρηση, η οποία πλέον εντάσσεται σε κύκλο δωδεκαετίας αντί οκταετίας.

 

Ως προς το ζήτημα του παραβόλου, η εγκύκλιος ορίζει ρητά ότι «το παράβολο θεώρησης ανέρχεται σε 100 ευρώ», χωρίς καμία περαιτέρω εξειδίκευση ή διάκριση ανά ειδικότητα, κατηγορία άδειας ή αριθμό επαγγελματικών δικαιωμάτων που κατέχει ο ενδιαφερόμενος.

Η σιωπή αυτή δεν είναι τυχαία αλλά ερμηνεύεται υπό το πρίσμα των γενικών αρχών του διοικητικού δικαίου και της ενιαίας διοικητικής πράξης.

 

Η θεώρηση συνιστά μία ενιαία διοικητική πράξη που εκδίδεται κατόπιν υποβολής ενός φακέλου από τον ενδιαφερόμενο και αφορά τη συνολική επαγγελματική του ιδιότητα.

Δεν πρόκειται για διαδικασία έκδοσης νέων αδειών, αλλά για έλεγχο συνέχισης άσκησης επαγγέλματος.

Ως εκ τούτου, το παράβολο συνδέεται με τη διοικητική πράξη της θεώρησης και όχι με τον αριθμό των ειδικοτήτων.

 

Περαιτέρω, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας και της χρηστής διοίκησης, η επιβολή πολλαπλών παραβόλων για την ίδια διοικητική διαδικασία, όταν αυτή διενεργείται ενιαία και αφορά το ίδιο φυσικό πρόσωπο, θα συνιστούσε υπέρμετρη οικονομική επιβάρυνση χωρίς ρητή νομοθετική πρόβλεψη.

Ελλείψει τέτοιας ρητής πρόβλεψης, δεν δύναται η Διοίκηση να επιβάλει πολλαπλά παράβολα ανά ειδικότητα.

 

Επιπλέον, αν ο νομοθέτης επιθυμούσε διαφοροποίηση ανά ειδικότητα  θα το όριζε ρητά, όπως συμβαίνει σε άλλες περιπτώσεις αδειοδοτήσεων.

Η μη ύπαρξη τέτοιας διάταξης οδηγεί στο ασφαλές συμπέρασμα ότι το παράβολο των 100 ευρώ αφορά το σύνολο της θεώρησης του αδειούχου και όχι κάθε επιμέρους ειδικότητα.

 

Ως προς το ζήτημα της προϋπηρεσίας, η εγκύκλιος προβλέπει ότι ο ενδιαφερόμενος οφείλει να αποδείξει είτε υπηρεσία τουλάχιστον δύο ετών εντός της δωδεκαετίας είτε οικονομική δραστηριότητα ή συνδυασμό αυτών.

Η διατύπωση είναι γενική και αναφέρεται στην «άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας» χωρίς επιμέρους διάκριση ανά ειδικότητα.

 

Η ερμηνεία αυτή ενισχύεται από τη ρητή πρόβλεψη της εγκυκλίου ότι τα δικαιολογητικά εφαρμόζονται διαζευκτικά και όχι σωρευτικά, καθώς και από το γεγονός ότι σε περιπτώσεις εταιρικής δραστηριότητας αξιολογείται ο συνολικός κύκλος εργασιών του ενδιαφερόμενου και όχι δραστηριότητα ανά ειδικότητα.

Επομένως, το αντικείμενο ελέγχου είναι η συνολική επαγγελματική δραστηριότητα του χειριστή και όχι η επιμέρους εξειδίκευση.

 

Η τυχόν απαίτηση απόδειξης προϋπηρεσίας ανά ειδικότητα θα οδηγούσε σε δυσανάλογες και πρακτικά ανεφάρμοστες καταστάσεις, ιδίως για επαγγελματίες που κατέχουν πολλαπλές άδειες.

Μία τέτοια ερμηνεία θα αντέβαινε τόσο στην αρχή της αναλογικότητας όσο και στον σκοπό της ρύθμισης, που είναι η διασφάλιση της ενεργούς άσκησης του επαγγέλματος και όχι η ποσοτική καταγραφή δραστηριότητας ανά κατηγορία μηχανήματος.

 

Κατά συνέπεια, η απαίτηση των δύο ετών προϋπηρεσίας αφορά τη συνολική άσκηση του επαγγέλματος του χειριστή μηχανημάτων έργου και καλύπτει το σύνολο των ειδικοτήτων που κατέχει ο ενδιαφερόμενος.

 

Συνοψίζοντας, την ερμηνεία της εγκυκλίου και των σχετικών διατάξεων προκύπτει ότι η θεώρηση αποτελεί ενιαία διοικητική διαδικασία, το παράβολο των 100 ευρώ καταβάλλεται άπαξ ανά αδειούχο και όχι ανά ειδικότητα, ενώ η απαιτούμενη προϋπηρεσία των δύο ετών αφορά τη συνολική επαγγελματική δραστηριότητα του χειριστή και όχι κάθε επιμέρους άδεια.

 

Τα ανωτέρω ζητήματα καταδεικνύουν την ανάγκη άμεσης έκδοσης συμπληρωματικής, σαφούς και δεσμευτικής εγκυκλίου, η οποία θα άρει τις υφιστάμενες ασάφειες και θα διασφαλίσει την ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας, προς αποφυγή άνισης μεταχείρισης των επαγγελματιών του κλάδου.

 

 

Σημαντική Σημείωση  

Σημειώνεται ότι η Ομοσπονδία είχε εγκαίρως αναλάβει πρωτοβουλία και άσκησε πίεση προς το αρμόδιο Υπουργείο με σκοπό την έκδοση σαφούς και ερμηνευτικά ξεκάθαρης εγκυκλίου, η οποία θα αποσαφήνιζε πλήρως το καθεστώς θεώρησης και αδειοδότησης του επαγγέλματος των χειριστών μηχανημάτων έργου, ώστε να διασφαλιστεί ενιαία και ομοιόμορφη εφαρμογή από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών σε όλη την ελληνική επικράτεια. Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι το Υπουργείο, για ακόμη μία φορά, προχώρησε σε έκδοση εγκυκλίου με ασάφειες και ερμηνευτικά κενά, δημιουργώντας συνθήκες διαφορετικής αντιμετώπισης των αδειούχων χειριστών ανά Περιφέρεια.

 

Για τον λόγο αυτό, εφιστάται ιδιαίτερη προσοχή στα σωματεία – μέλη της δύναμης της Ομοσπονδίας, προκειμένου να έρθουν σε άμεση επικοινωνία με τις κατά τόπους αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών και να καταγράψουν την ερμηνεία και πρακτική εφαρμογή που ακολουθείται σε κάθε περίπτωση ως προς τη θεώρηση των αδειών

 

 

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
1.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ